100 Endemic Plants of Greece

Greece has approximately 1000 endemic plant species (out of a total of approximately 5800 species). This book offers a portrait of 100 endemic plants, belonging to 24 families and 46 genera.

Read More..

Τhe butterflies of the C Aegean island of Iraklia

Giannis Gavalas is the leading naturalist of the Kiklades (Cyclades) islands. Over the last years he has been recording the nature of the islands.

Read More..

Parnassiana Archives

Parnassiana Archives, is a journal published by Wild Greece Editions, with articles about wild life of Greece.

Read More..

The genus Crocus in Greece

Genus Crocus L. in Greece

Το γένος Crocus L. στην Ελλάδα

by Sotiris Alexiou

Dec 2013

 

 

What's new ? 

 

 

August 2017: Distribution data from Strid, A. (2016) were added. Also, one more reference (Rukšāns, J., 2015), with the description of Crocus rhodensis. 

22 November 2014: one reference was added (Harpke et al. 2014), with the description of a new, endemic to N Greece species, Crocus orphei and redefinition of C. series Reticulari.

17 June 2014: one reference was added (Tan et al. 2014), with the description of one Greek endemic taxon at Series Flavi.

1 June 2014: one reference was added (Dimopoulos et al. 2013). Becouse of that, nomenclatural changes were made at series Crocus, the 'C. sieberi - clade, series Laevigati and series Speciosi. 

30 Dec 2013: Two new references were added (Raus, 1983 and Snogerup et al. 2001) and data on the distribution of C. nubigena, C. biflorus and C. fleischeri at the E Aegean islands was given.  

Introduction

 ▪ Crocus L. consists of c. 160 species (Harpke et al 2014, Rukšāns, 2013). It is distributed from Mediterranean Sea (Portugal and Morocco in the west) and Europe to W China and Mongolia. The center of diversity of the genus is Turkey, with more than 70 taxa and Greece with 30 taxa.

 ▪ Crocus belongs to family Iridaceae, subfam. Crocoideae, tribe Croceae, together with Gladiolus L. and Romulea Maratti. The most probable place of origin of the genus is N Africa and the Iberian peninsula.

▪ The original saffron is being obtained from Crocus sativus L., since ancient times. A large number of species is brought into cultivation. The corms of autumn-flowering Crocus species are eaten raw or cooked in ash after gathering in the spring. It seems that extracts of Crocus species has antitumor and cytotoxic activities.

▪ Here, we follow the most recent classification of Petersen et al. 2008 and Harpke et al 2012.  

▪ Crocus is an extreme example of varying chromosome numbers ranging from 2n=6 to 2n=70. Even within the same species chromosome numbers might vary. Τhis, according to Harpke et al. (2013), indicates repeat changes in ploidy level during the evolution of the genus.

▪ The leaves of most Crocus species have a unique and distinctive shape in cross section. There is a central square or rectancular ‘keel’ and two lateral ‘arms’ with their margins generally recurved towards the keel. Hair-like papillae are generally present.

Habitat: crocuses can be found at limestone rocks, stony slopes, sparse woodlands, scrub, grassy places, alpine turfs and damp pastures. They generally prefer neutral to slightly acidic soils.

 

Εισαγωγή

Tο γένος Crocus L. αποτελείται απο π. 160 είδη (Harpke et al 2014, Rukšāns, 2013). Εξαπλώνεται απο την Μεσόγειο (απο την Πορτογαλία και το Μαρόκο στα δυτικά), την Ευρώπη έως την Δ Κίνα και την Μογγολία. Το κέντρο ειδογέννεσης και εξάπλωσης του γένους είναι η Τουρκία, και ακολουθεί η Ελλάδα με 30 taxa.  

Οι κρόκοι ανήκουν στην οικογένεια Iridaceae, υποοικογένεια Crocoideae, φυλή Croceae, μαζί με τα γένη Gladiolus L. και Romulea Maratti.

Το σαφράν προέρχεται απο τον καλλιεργούμενο κρόκο, Crocus sativus L., απο την αρχαιότητα. Μεγάλος αριθμός ειδών καλλιεργείται για καλλωπιστικούς σκοπούς. Οι κόρμοι των φθινοπωρινής άνθισης ειδών, μαζεύονται την άνοιξη και τρώγονται ωμοί ή μαγειρευμένοι στην στάχτη. Φαίνεται πως αποστάγματα απο διάφορα είδη κρόκων έχουν αντικαρκινικές και κυτταροτοξικές δράσεις. 

Ακολουθούμε την πιό πρόσφατη συστηματική κατάταξη των Petersen et al., 2008 and Harpke et al., 2012.  

Οι κρόκοι έχουν χαρακτηριστικά μεγάλη ποικιλία χρωμοσωματικών αριθμών, απο 2n=6 έως 2n=70. Ακόμη και μέσα στο ίδιο είδος, ο χρωμοσωματικός αριθμός μπορεί να ποικίλει. Αυτό, κατά τους Harpke et al. (2013), υποδεικνύει επαναλαμβανόμενες αλλαγές του πλοïδικού επιπέδου κατά την εξέλιξη του γένους. 

Τα φύλλα των περισσότερων ειδών έχουν μοναδικό και ξεχωριστό σχήμα στην κάθετη τομή. Αποτελείται απο μιά τετράγωνη ή τετράπλευρη ΄καρίνα΄ και απο δύο ΄μπράτσα΄ με τα άκρα τους στραμένα πρός τα μέσα (πρός την ΄καρίνα΄).

Βιότοποι: ασβεστολιθικά βράχια, πετρώδεις πλαγιές, αραιά δάση, θαμνώνες, λιβάδια, αλπικοί τυρφώνες και υγρά βοσκοτόπια. Γενικά προτιμούν ουδέτερα έως ελαφρά όξεινα εδάφη. 

 

 

In Greece, 31 taxa have been recorded, including C. sativus, 12 are endemic:

Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 31 τάξα, περιλαμβανομένου του C. sativus, 12 ενδημικά:

 

        1. Section Crocus 

        Prophyll present or absent.

        Mε ή χωρίς πρόφυλλο. 

1.1. Crocus goulimyi Turrill, 1955

1.2 Series Scardici

Spring flowering, lvs without white median stripe on upper surface. Prophyll and bracteole present. Tunics fibrous-reticulate.

Άνθιση ανοιξιάτικη, φύλλα χωρίς λευκή μεσαία λωρίδα στην επάνω επιφάνεια. Με πρόφυλλο και μικρό βράκτιο. Χιτώνες νηματώδεις-δικτυωτοί.

1.3 Series Crocus

Autumnal flowering, yellow anthers and style divided into 3 orange or red branches. Leaves synanthous (or just appearing). Prophyll and bracteole present. Tunics finely fibrous-reticulate.

Άνθιση φθινοπωρινή, κίτρινοι ανθήρες, στύλος διαιρεμένος σε 3 πορτοκαλί ή κόκκινους βραχίoνες. Φύλλα συνάνθια (ή μόλις φαίνονται οι κορυφές τους). Με πρόφυλλο και μικρό βράκτιο. Χιτώνες πυκνά νηματώδεις-δικτυωτοί.

 1.4  Crocus niveus Bowles, 1900 

1.5 TheC. sieberi-clade’

(formely included into Section Nudiscapus)

  Prophyll absent, bracteole present. Tunics finely fibrous- reticulate. 

Χωρίς πρόφυλλο, με μικρό βράκτιο. Χιτώνες πυκνά νηματώδεις-δικτυωτοί. 

 

        2. Section Nudiscapus

Prophyll absent. 

Χωρίς πρόφυλλο.

2.1 Series Laevigati

Autumnal flowering, lvs synanthous, filaments yellow, anthers white, style much-branched. Bracteole present. Tunics smooth, coriaceous/membranous, splitting at base. 

Άνθιση φθινοπωρινή, φύλλα συνάνθια, νήματα κίτρινα, ανθήρες λευκοί, στύλος πολυδιακλαδισμένος. Με μικρό βράκτιο. Χιτώνες λείοι, δερματώδεις/μεμβρανώδεις, σχισμένοι στην βάση.  

2.2 Series Aleppici

Spring flowering. Bracteole present. Tunics fibrous, fibres interwoven.

Άνθιση ανοιξιάτικη. Με μικρό βράκτιο. Χιτώνες νηματώδεις, πλεγμένα μεταξύ τους.

2.3 Series Flavi

Spring flowering, lvs synanthous, styles divided into many segments. Bracteole present, rarely absent. Tunics membranous, fibres parallel.

Άνθιση ανοιξιάτικη, φύλλα συνάνθια, στύλος πολυδιακλαδισμένος. Με μικρό βράκτιο, σπάνια απών. Χιτώνες μεμβρανώδεις, νηματώδεις, με παράλληλα μεταξύ τους νήματα.

2.4 Series Speciosi

Fls autumnal, lvs hysteranthous, style much-divided. Tunics membranous, with parallel fibres and distinct basal rings. Bracteole present.

Άνθιση φθινοπωρινή, φύλλα υστεράνθια, στύλος πολυδιακλαδισμένος. Χιτώνες μεμβρανώδεις, με παράλληλα μεταξύ τους νήματα και σχισμένοι σε δακτυλίους στην βάση. Με μικρό βράκτιο.

 

2.5 Series Reticulari 

Spring flowering, bracteole present, style with 3 branches, corm tunics reticulate, splitting into a ring basaly.

Άνθιση ανοιξιάτικη, φύλλα συνάνθια, στύλος χωροσμένος σε 3 βραχίονες. Χιτώνες νηματώδεις-δικτυωτοί, χωρισμένοι σε δίσκο στην βάση τους.

 

2.6  C. biflorus complex plus C. chrysanthus and C. cancellatus

Bracteole present.

Με μικρό βράκτιο.

 

 

Literature: 

 

Coşkun, F., Selvi, S. & Satil, F. 2010: Phylogenetic relationships of some Turkish Crocus (Iridaceae) taxa based on morphological and anatomical characters. – Turk. J. Bot. 34: 1-8.

Candan, F. & Õzhatay, N. 2013. Crocus chrysanthus s. lato (Iridaceae) in Turkey. - Ann. Bot. Fenn. 50: 423-30.

 

Dimopoulos, P., Raus, Th., Bergmeier, E., Constantinidis, Th., Iatrou, G., Kokkini S., Strid, A. & Tzanoudakis, D. 2013. Vascular plants of Greece: An annotated checklist. -    Berlin: Botanischer Garten und Botanisches Museum Berlin-Dahlem; Athens: Hellenic Botanical Society. [Englera 31].

 

Harpke, D., Meng, S., Rutten, T., Kerndorff, H. & Blattner, F.R. 2013. Phylogeny of Crocus (Iridaceae) based on one chloroplast and two nuclei loci: Ancient hybridization and chromosome number evolution. – Mol. Phyl. Evol. 66: 617-627.

  

Harpke, D., Peruzzi, L., Kerndorff, H., Karamplianis, Th., Constantinidis, Th. Randelovic, V., Randelovic, N., Jušcovic, M., Pasche, E. & Blattner, F.R. 2014. Phylogeny, geographic distribution, and new taxonomic circumscription of the Crocus reticulatus species group (Iridaceae). - Turk. J. Bot. 38: 1182-1198.  

 

  Jahn & Hauser, 2009. In: Greuter & Raus (eds.) Med-checklist Notulae, 28. - Willdenowia 39: 335-345. 

 

Κaramplianis, Th. & Constantinidis, Th. 2009: Crocus robertianus C. Brickell- Pp. 334-335. In: Phitos, D., Constantinidis, Th. & Kamari, G. (eds.). The Red Data Book of Rare and Threatened Plants of Greece, Vol. Ι – Hellenic Botanical Society, Patras.

 

Κaramplianis, Th. & Constantinidis, Th. 2009: Crocus robertianus C. Brickell- Pp. 336-337. In: Phitos, D., Constantinidis, Th. & Kamari, G. (eds.). The Red Data Book of Rare and Threatened Plants of Greece, Vol. Ι – Hellenic Botanical Society, Patras.

 

Karamplianis, Th., Tsiftsis, S. & Constantinidis, Th. 2013. The genus Crocus (Iridaceae) in Greece: some noteworthy floristic records and karyotypes. – Phytol. Balc. 19(1): 53-66.

 

Kerndorff, H., Pasche, E. & Harpke, D. 2015. The genus Crocus (Liliiflorae, Iridaceae): Life-cyrcle, Morphology, Phenotypic Characteristics, and Taxonomical Relevant Parameters. - Stapfia 103: 27-65. 

 

 

Kokmotos, E. & Georgiadis, Th. 2005. The flora of Mountain Elikon, Xerovouni and Neraidolakkoma (Boeotia, Sterea Ellas, Greece). – Fl. Medit. 15: 403-451.

 

Kougioumoutzis, K., Tiniakou, A., Georgiadis, T. & Georgiou, O. 2012. Contribution to the flora of the South Aegean Volcanic Arc: the Methana peninsula (Saronic gulf, Greece).-     Edinb. J. Bot. 69(1): 53-81.

 

Mathew, B. 1980: Crocus. In: Tutin, T.G. & al. (eds.) Flora Europaea Vol. 5. Cambridge Univ. Press.

 

Mathew, B. 1991: Crocus L. – Pp.723-729. In: Strid, A. & Tan, K. (eds), Mountain Flora of Greece, 2. – Edinburgh: Edinburgh Univ. Press.

 

Mathew, B. 1995: Crocus biflorus Miller subsp. stridii (Papan. & Zacharof) B.Mathew – Pp: 218-219. In: Phitos, D., Strid, A., Snogerup, S. & Greuter, W. (eds.), The Red Data Book of rare and  threatened plants of Greece. – Athens: WWF for nature.

 

Mathew, B. 1995: Crocus goulimyi Turrill – Pp: 220-221. In: Phitos, D., Strid, A., Snogerup, S. & Greuter, W. (eds.), The Red Data Book of rare and  threatened plants of Greece. – Athens: WWF for nature.

 

Mathew, B. 1995: Crocus pelistericus Pulević – Pp: 222-223. In: Phitos, D., Strid, A., Snogerup, S. & Greuter, W. (eds.), The Red Data Book of rare and threatened  plants of Greece. – Athens: WWF for nature.

 

Mathew, B. 1995: Crocus robertianus C.Brickell – Pp: 224-225. In: : Phitos, D., Strid, A., Snogerup, S. & Greuter, W. (eds.), The Red Data Book of rare and threatened  plants of Greece. – Athens: WWF for nature.

 

Mathew, B. 2000: Peloponnisos (Greece) - A Crocus paradise. - Bot. Chron. 13: 255-265.

 

 Özdemir, C., Baran, P., & Akyol, Y. 2006: The Morphology and Anatomy of Crocus  flavus subsp. flavus (Iridaceae). -  Turk. J. Bot. 30:175-180.

 

 Özdemir, C. & Kilinc, M. 2008: Morphologyand anatomy of three subsp. of Crocus  speciosus Bieb. -  Bangladesh J. Bot. 37 (2): 97-103. 

 

 Petersen, G., Seberg, O., Thorsøe, S., Jørgensen, T. & Mathew, B. 2008: A phylogeny of the genus Crocus (Iridaceae) based on  sequence data from five plastid regions. -  TAXON 57 (2): 487-499.

 

Polymenakos, K. & Tat, K. 2013. In: Vladimirov et al. New floristic records in the Balkans: 23. - Phytol. Balcan. 19(3): 373-399.  

 

Raus, Th. 1983. Ein fur Europa neuer Krokus. - Bot. Chron. 3 (1-2): 12-14.   

 

Rukšāns, J. 2013. Seven new crocuses from the Balkans and Turkey. – The Alpine Gardener 81(2)

 

Rukšāns, J. 2015. Some new Crocus taxa (Iridaceae) from Western Turkey and East Aegean Islands. - International Rock Gardener 64.

 

 

Snogerup, S., Snogerup, B., Phitos, D. & Kamari, G. 2001. The flora of Chios island (Greece). - Bot. Chron. 14: 5-199.

 

 

Strid, A. 2016. Atlas of the Aegean flora. Part 1: Texts and plates. - Berlin: Botanic Garden and Botanical Museum Berlin, Freie Universität Berlin. - Englera 33 (1).  

 

Strid, A. 2016. Atlas of the Aegean flora. Part 2: Maps. - Berlin: Botanic Garden and Botanical Museum Berlin, Freie Universität Berlin. - Englera 33 (2).  

 

Tan, K. & Iatrou, G. 2001: Endemic Plants of Greece. The Peloponnese- København: Gads Forlag.

  

Tan, K., Zografidis, A. & Mermygkas, D. 2014. In: Vladimirov et al. New floristic records in the Balkans: 24. - Phytol. Balcan. 20(1): 123-125.  

 

 

 

Πυλαρά Α., 2007: Συμβολή στην κυτταρολογία, μορφολογία και χημική ανάλυση των στυλών ενδημικών ειδών του γένους  CrocusL. από την Πελοπόννησο. - Ερευνητική Εργασία, Πανεπιστήμιο Πατρών, Πάτρα.